Gdzie młodzi zdobywają wykształcenie w Szwajcarii

Nowe dane Federalnego Urzędu Statystycznego (BFS) pokazują, że miejsce zamieszkania ma duży wpływ na to, czy młodzi w Szwajcarii kończą z sukcesem szkołę ponadobowiązkową. Badanie objęło osoby, które miały 15 lat między 2010 a 2014 rokiem. Sprawdzono, czy do 25. roku życia zdobyły tzw. Abschluss Sekundarstufe II, czyli np. wykształcenie zawodowe (lehre) lub maturę.

Na poziomie całego kraju odsetek ukończenia Sekundarstufe II wyniósł 91,7 procent. To wysoki wynik, ale w praktyce są duże różnice między regionami i dzielnicami. W większych miastach wskaźnik często jest niższy. W Zurychu wynosi on 88 procent, w Bazylei 86 procent, a w Genewie zaledwie 82 procent. BFS tłumaczy te różnice m.in. bardziej złożonymi strukturami społecznymi w miastach, większą liczbą uczniów o obcym języku domowym oraz większym udziałem gospodarstw z niskimi dochodami i korzystających z pomocy społecznej.

Różnice są też widoczne wewnątrz miast. W Zurychu przy Langstrasse odsetek to około 80 procent, podczas gdy w zamożnej dzielnicy Fluntern sięga 96 procent. W Lucernie Reussbühl ma 88 procent, a Halde i Wesemlin po 94 procent. W Bazylei rozpiętość wynosi od 80 procent w Matthäusquartier do 92 procent w Bachletten. Przy maturze widać wyraźny podział między częściami kraju: w regionie łacińskim około 50 procent młodych ma maturę, podczas gdy średnia krajowa to 41,9 procent.

Przytoczone liczby pokazują, że w tej samej gminie lub nawet w tym samym mieście młodzi mają różne szanse. To ma praktyczne skutki. Młodzi bez ukończonej Sekundarstufe II mają trudniej znaleźć stałą pracę i mogą zarabiać mniej. Z kolei wyższy odsetek matur sprzyja kontynuacji nauki na uczelniach i innym ścieżkom zawodowym.

Co znaczy to dla systemu edukacji i administracji? BFS traktuje wskaźnik ukończeń Sekundarstufe II jako ważny miernik do planowania. Dane mogą skłonić władze kantonalne i miejskie do działań. Przykładowe kroki to: wsparcie nauki języka dla uczniów z rodzin obcym językiem, programy przygotowujące do matury, lepsze doradztwo zawodowe czy działania wspierające uczniów z ubogich rodzin. Kantony odpowiadają za oświatę w Szwajcarii. To one mogą wprowadzać programy dopasowane do lokalnych potrzeb.

Możliwe scenariusze są trzy. W pierwszym działania będą ukierunkowane i nierówności zaczną się zmniejszać. W drugim wystarczą drobne poprawki i różnice będą się utrzymywać. W trzecim brak działań spowoduje, że rozbieżności między dzielnicami i regionami utrzymają się lub się pogłębią. W każdym scenariuszu ważne są konkretne liczby, bo one pokazują, gdzie pomoc jest potrzebna najbardziej.

Dla rodziców i młodych to informacja ważna w praktyce. Jeśli mieszkasz w rejonie o niższym wskaźniku, warto sprawdzić lokalne programy wsparcia. Warto też rozmawiać z doradcami szkolnymi o możliwościach nauki i praktykach zawodowych. Liczby mówią, gdzie system działa dobrze, a gdzie wymaga dodatkowej pomocy.

— Natalia

Źródło: 20min.ch