Służba bezpieczeństwa w Szwajcarii – co się zmienia

Co proponuje rząd

Rząd Szwajcarii proponuje połączenie dziś istniejących służb. Zivildienst (służba cywilna) ma zostać scalony z Zivilschutz (ochrona ludności). Nowa formuła nosi roboczą nazwę „służba bezpieczeństwa” lub „katastrophenschutz”.

Za przygotowanie zasad Bundesrat zlecił Departament Obrony. To etap konsultacji z kantonami. Potem powstanie szczegółowy projekt. Zmiana wymaga poprawki konstytucyjnej. Dlatego ostatecznie zdecydują obywatele w referendum. Jeśli projekt zostanie zatwierdzony, wejście w życie przewiduje się na 2031 lub 2032 rok.

Kto będzie odpowiadał za nową służbę

W proponowanym modelu kantony będą odpowiedzialne za planowanie i prowadzenie akcji ratunkowych i pomocowych w czasie pokoju. W razie konfliktu zbrojnego zadania przejmie federalny rząd. Bundesrat proponuje też, by rząd federalny odpowiadał za szkolenia i zakup sprzętu.

Dziś Zivilschutz działa przy kantonach, a Zivildienst jest zadaniem federalnym. Po zmianie część kompetencji przesunie się do kantonów, a część pozostanie u federacji. Nie wszystkie szczegóły są jeszcze ustalone. Rząd konsultuje się z kantonami, by rozwiązać te luki.

Liczby i cele

Obecnie Zivilschutz ma około 57 000 osób. Potrzebny minimum to 72 000. Plan przewiduje tzw. “Sollbestand” 72 000 oraz “Effektivbestand” 96 000. Celem jest lepsze przygotowanie na katastrofy i długoterminowe zabezpieczenie kadr.

Nowa służba ma też pomagać w działaniach medycznych, społecznych i ochrony środowiska. Jednocześnie ma lepiej przygotowywać do sytuacji związanych z konfliktami zbrojnymi.

Kto będzie objęty obowiązkiem

Obowiązek służby ma dotyczyć nadal tylko mężczyzn z obywatelstwem szwajcarskim. Zasady dotyczące sprzeciwu sumienia mają się utrzymać. Osoby odmawiające służby wojskowej będą mogły realizować dłuższą służbę w nowej formie ochrony ludności zamiast służby wojskowej.

Co to oznacza dla ludzi i administracji

Dla osób powoływanych znaczenie będzie w dwóch obszarach. Po pierwsze, mogą być kierowani do zadań ratunkowych i pomocy w społecznościach. Po drugie, szkolenia i czas trwania służby mogą się zmienić. W praktyce to może oznaczać więcej ćwiczeń i nowe obowiązki organizacyjne.

Dla kantonów to większe zadanie organizacyjne i finansowe. Będą musiały tworzyć lokalne struktury i planować ćwiczenia. Dla federacji pozostanie rola koordynacyjna i zakupowa, zwłaszcza jeśli chodzi o sprzęt potrzebny w dużych katastrofach.

Możliwe scenariusze

Jeśli obywatele odrzucą zmianę, system pozostanie bez większych zmian. Jeśli projekt zostanie przyjęty, proces wdrożenia zajmie kilka lat. Wtedy kantony i rząd będą musiały ustalić harmonogram szkoleń i zrekrutować brakujące osoby do osiągnięcia celów liczbowych.

W razie przyjęcia można też spodziewać się etapowych zmian prawa. Na przykład przeniesienie części zadań z centrum federalnego do kantonów będzie wymagać szczegółowych przepisów i finansowania.

Podsumowanie

Plan łączy dwie dziś osobne służby. Ma poprawić ochronę ludności i zabezpieczyć zasoby ludzkie na przyszłość. Decydująca będzie zmiana konstytucji i głos obywateli. Szczegóły organizacyjne powstaną po konsultacjach z kantonami i po przygotowaniu projektu przez rząd.

Źródło: informacje przekazane przez Bundesrat i komunikaty prasowe władz szwajcarskich.

— Paweł

Źródło: 20min.ch