Nowe zasady dla bezrobotnych pracowników w Szwajcarii

Unia Europejska pracuje nad zmianą zasad wypłacania zasiłków dla osób pracujących w jednym kraju, a mieszkających w innym. Do tej pory wielu pracowników transgranicznych otrzymywało zasiłek w kraju zamieszkania. Nowa reguła ma zmienić to na wypłacanie zasiłku w kraju, gdzie mieli ostatnią pracę.

W praktyce dla Szwajcarii to duża zmiana. W kraju pracuje ponad 410 000 tzw. grenzgangerów. Oni płacą składki do szwajcarskiego systemu ubezpieczeń na wypadek bezrobocia. Jeśli przepis wejdzie w życie, to Szwajcaria będzie częściej płacić te zasiłki. Szacunki mówią o kosztach sięgających kilkuset milionów, a nawet do miliarda franków rocznie.

Jak to działa teraz i co się zmieni? Obecnie, gdy ktoś pracuje w Szwajcarii, a mieszka we Francji lub Niemczech, to po utracie pracy zasiłek często wypłaca kraj zamieszkania. To rozkłada koszty między krajami. Po zmianie zasiłek będzie wypłacać kraj ostatniego zatrudnienia. Czyli jeśli ostatnia praca była w Szwajcarii, to zasiłek zapłaci Szwajcaria.

Dlaczego Szwajcaria musi to przyjąć? Zmiana wynika z porozumień i regulacji unijnych dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Szwajcaria nie jest w UE, ale ma umowę o swobodnym przepływie osób z UE. W praktyce oznacza to, że w wielu sprawach musi dostosować przepisy do unijnych zmian.

Jakie są możliwe konsekwencje? Po pierwsze większe wydatki na zasiłki. To może podnieść presję na budżet. Po drugie rząd i firmy mogą rozważyć zmiany w składkach lub zasadach zatrudnienia. Po trzecie temat może trafić do politycznej debaty. Już teraz mówi się, że partie będą wykorzystywać ten temat w kampaniach przed głosowaniami.

Jak to może wyglądać dla jednej osoby? Przykład: osoba mieszka we Francji i codziennie dojeżdża do pracy w Szwajcarii. Jeśli jej umowa w Szwajcarii się skończy i straci pracę, to po zmianie przepisów zasiłek będzie wypłacać Szwajcaria. Dla tej osoby procedury formalne będą podobne. Różnica jest w tym, kto płaci pieniądze i skąd będą pochodzić środki.

Czy to od razu oznacza gorsze warunki dla pracowników? Nie koniecznie. Zmiana dotyczy przede wszystkim miejsca wypłaty zasiłku. Zasady obliczania wysokości zasiłku i okresy ubezpieczenia mogą pozostać podobne, bo są ustalane przez umowy i prawo. Trzeba jednak obserwować, jakie przepisy wykonawcze wprowadzą władze poszczególnych krajów.

Co dalej? Reforma jest efektem długich negocjacji w UE i najpewniej zostanie wkrótce przyjęta. Władze szwajcarskie będą musiały ustalić sposób wdrożenia. To może zająć czas. Równocześnie będą rozmowy o finansowych skutkach i ewentualnych kompensacjach.

Na koniec: zmiana może mieć duży wpływ na finanse publiczne Szwajcarii. Może też zmienić strategie zatrudnienia i politykę wobec pracowników transgranicznych. W najbliższych miesiącach trzeba liczyć się z debatą polityczną i analizami kosztów.

— Paweł

Źródło: 20min.ch